Duurzaam Groningen

Energieneutraal wonen in Meerstad in 2011?
Interview met Wim Gersteling door Titia Struiving

Wim Gersteling is de initiatiefnemer van een project dat voor Groningse begrippen nog vrij uniek is. Hij wil een energieneutrale woon-gemeenschap beginnen in Meerstad van circa veertig ‘huishoudens’. Hij zoekt hiervoor mogelijke geïnteresseerden, mensen die mee willen denken maar vooral ook medestanders en vooral: toekomstige medebewoners. Wim schetst hier zijn idee.

Wat is je drijfveer om dit te doen?
Ik voelde al een jaar lang een zekere urgentie. Maar doordat ik lid geworden ben van Transition Town Groningen is de noodzaak om iets voor de toekomst te doen wel versneld. Volgens mij is het belangrijk dat we nú investeren in energieneutrale woningen. Het zal steeds minder betaalbaar worden om fossiele brandstoffen (gas en olie) te winnen, dat is een feit. Dus nú is het de tijd om te zorgen dat je woningen bouwt waarbij je voor je woonenergie gaat vertrouwen op alternatieve energiebronnen. Die kun je zelf (laten) aanleggen. Ik denk dan aan zonnecollectoren en -boilers, warmtepompen van aardwarmte of andere bronnen en ook aan kleinere windmolens. De nieuwste generatie kleine windmolens is al weer een stuk beter dan de voorgaande.

Is dat idealisme?
Dat heette wel altijd zo. Maar het is voornamelijk om wat te doen aan het behoud van de aarde voor de volgende generatie en het kan je ook nog wat opleveren. Ik ben laatst gaan kijken in Boxtel waar men woningen helemaal heeft voorzien van alternatieve energie. Ze verdienden er zelfs aan deze afgelopen zomer, ook doordat de woningen zo goed geïsoleerd zijn. Ook weet ik dat het in Groningen de bedoeling is om een lokale energiemaatschappij op te richten, waar je als burger en consument je energie aan kunt gaan terugleveren. Dat lijkt mij een zeer gunstige ontwikkeling. Ook als we kijken hoe ze het in Duitsland aanpakken, dan kunnen we daar een voorbeeld aan nemen.

Hoe stel je je de woongemeenschap voor?
Laat ik maar zeggen: het zal een soort Groot Hofje worden. Dat wil zeggen: veertig woningen die gebouwd worden rondom een gemeenschappelijke binnenplaats, met (moes)tuin en speelgelegenheid. Middenin of er tussen de woningen in komt dan een gemeenschapsruimte, waar de leden van de woongemeenschap bijeen kunnen komen en waar je activiteiten kunt organiseren.

Hoe kom je precies aan dat getal van veertig wooneenheden?
Ik heb onderzoek gedaan en daaruit blijkt dat je als je minimaal veertig woningen hebt, je meestal ook genoeg geld bijeen kunt brengen om die gemeenschappelijke ruimte er ook bij te kunnen bekostigen.

Hoe ‘groen’ moeten mensen zijn om mee te mogen doen?
Mensen mogen meedoen als ze oprecht van plan zijn om de aarde geen schade toe te brengen en daar ook echt wat voor willen doen. Volledig zelfvoorzienend zijn wordt lastig. Ik denk meer in de richting van: zelf energie opwekken, collectief tuinieren, leveringsafspraken met boeren en tuinders uit de nabije omgeving, zelf aan waterzuivering doen met behulp van rietvelden als dat mogelijk is (helofytenfilter). Composttoiletten gebruiken. Dat soort dingen. En ik wil dat concept ook overeind houdenanderen voor de toekomst, door af te spreken dat de woningen niet verkocht of verhuurd mogen worden aan mensen die het huis alleen maar kopen/huren omdat het zo’n leuk plekje is. Dan verwatert het concept.

En auto’s?
Ik zou met de gemeenschap een stuk of wat elektrische auto’s willen aanschaffen. Om minder auto’s nodig te hebben. Die komen niet op de binnenplaats te staan maar in een garage naast of onder het complex.

Is het leeftijdsgebonden?
Ik wil streven naar diversiteit. Zo gemengd mogelijk. Ook qua woning zo verschillend mogelijk. Ik heb inmiddels al enkele enthousiaste mensen gevonden die ook mee willen gaan doen, onder andere architect Carsten Schlitt, maar we zoeken natuurlijk nog veel meer mensen.

En hoe rijk moet je zijn?
Het hangt natuurlijk mede af van de gehele groepssamenstelling straks. Ik hoop op een huur tussen de €350,- en €525,- per maand voor respectievelijk een 2- en een 4-kamerwoning. We kunnen de architectuur natuurlijk wel enigszins gaan aanpassen aan het budget. Ik kan me bijvoorbeeld voorstellen dat je er woningen tussenzet die mensen grotendeels zelf mogen afbouwen binnen de koopsector. Je kunt werken met houtskeletbouw of strobaalbouw. Er zijn veel opties om de prijs aantrekkelijk te maken. Dat moet nog uitgezocht worden, maar het streven is om het goed betaalbaar te maken. Ik onderzoek ook nog de mogelijkheid van groene leningen. Zo kun je momenteel een groene hypotheek krijgen die wat goedkoper is als je een woning wilt kopen die heel energiezuinig is – die een EPC-waarde heeft onder de 0,04 - in vaktermen.

Het wonen in een wooncollectief is niet altijd makkelijk, hoe zie jij dat?
Ik heb zelf voldoende ervaring met het wonen in een woongroep. Als je met zoveel mensen samen zoiets begint, dan moet je goed kunnen communiceren, geweldloos communiceren en rekening houden met het feit dat de behoeften per mens verschillen. En compromissen kunnen sluiten bijvoorbeeld. Ik wil daar duidelijk aandacht aan besteden.

In hoeverre staat de locatie Meerstad al vast?
Ik heb gesproken met Bureau Meerstad. Zij waren enthousiast en hebben aangegeven dat er nu nog locaties in Meerstad zijn die voor dit project misschien geschikt zouden zijn. Dat vind ik goed nieuws. Maar misschien zijn er ook nog mogelijkheden in de nog te bouwen Rietwijk in de wijk Ter Borch in de buurt van de Hoornse Plas.Ik heb inmiddels ook diverse groepen in het land bezichtigd. De Meanderhof in Zwolle is wel een goed voorbeeld van hoe het eruit zou kunnen zien. Daar heeft men ook gezorgd voor een menging van huur en koopwoningen, en dat spreekt mij wel aan.

Wanneer zou de bouw kunnen beginnen?
Ik ben in gesprek met een bureau dat vaker projecten in deze sfeer begeleidt. Zij hebben aangegeven dat het mogelijk is, als de voorbereiding rond is, om dit plan binnen twee jaar te realiseren.

Zie jij het zitten?
Ja. Ik ga dit gewoon doen. En hopen dat er veel mensen mee willen doen. Het worden hoe dan ook de woningen van de toekomst. En …. Er staan er al heel wat elders in Nederland. Dat viel mij mee, toen ik aan mijn onderzoek begon. Dus waarom niet bij Groningen. Ze hebben niet voor niets de doelstelling: de duurzaamste stad van Nederland te worden!